Kaflar
7.) 1 .kafli

Ég heiti Viktor Frankenstein. Ég ólst upp í Genf í Sviss. Fjölskylda mín er ein kunnasta fjölskyldan í Sviss og í um áraraðir gegndu margir úr henni þar áhrifastöðum. Faðir minn var til að mynda þekktur fyrir störf sín í þágu samfélagsins þar.
Ég ætti kannski að segja ykkur hvernig foreldrar mínir kynntust. Einn af vinum hans var auðugur viðskiptamaður. Eitt sinn gerðist það að viðskipti sem hann tók þátt í fóru illa og hann tapaði miklu fé. Þegar hann hafði greitt allar skuldir sínar var ekkert eftir. Hann og dóttir hans voru nú orðin mjög fátæk og urðu brátt að flytjast frá Genf.
Faðir minn heyrði af þessum óförum vinar síns skömmu síðar og fór í heimsókn til hans. Þegar hann sá fátæktina sem vinur hans og dóttir bjuggu við var faðir minn mjög hnugginn. Hann bauðst til að hjálpa en vinur hans var of stoltur til að þiggja hjálp hans.
Skömmu eftir áfallið hafði vinur hans orðið veikur og gat ekki lengur unnið. Dóttir hans gekk í störf er til féllu í þorpinu þar sem þau bjuggu en það dugði skammt. Hún þurfti líka að sinna föður sínum sem varð æ veikari.
Föður mínum barst til eyrna að vinur hans væri við dauðans dyr og vildi gera allt sem hann gæti til að hjálpa og hélt aftur á fund hans. En hann var of seinn. Hann kom að dótturinn grátandi yfir líki föður síns.
Faðir minn vildi alls ekki að stúlkan endaði á götunni svo hann tók hana að sér. Tveimur árum síðar giftust þau. Eftir giftinguna ferðuðust þau til margra landa. Heilsa móður minnar var aldrei góð og þau dvöldu mikið á Ítalíu að læknisráði. Ég fæddist einmitt á Ítalíu í einu fríinu þeirra þar. Lengi vel var ég eina barn þeirra og minnist þeirra ára með mikilli ánægju. Foreldrar mínir elskuðu hvort annað en áttu samt nægan tíma fyrir mig.
Þegar ég var fimm ára héldu foreldrar mínir aftur til Ítalíu í frí. Móðir mín leitaðist eftir að hjálpa fátækum og eitt sinn heimsóttu þau lítinn kofa á strönd vatns þar sem þau dvöldu. Þar bjó fátækur bóndi og kona hans. Þau voru bláfátæk og gátu vart brauðfætt sig og börn sín fimm. Eitt barnanna, lítil stúlka, vakti athygli móður minnar. Hún var ólík hinum börnunum á marga vegu. Það var einhver innri gæska í henni sem dró móður mína að henni og hún spurði bóndann út í stúlkuna. Stúlkan hét Elísabet og hún var ekki dóttir þeirra hjóna. Raunverulegur faðir hennar hafði neyðst til að flýja Ítalíu um stundarsakir og beðið bóndann um að annast hana á meðan. Þegar svo faðirinn hafði látist í útlöndum var enginn annar sem gat tekið hana og því hafði hún dvalið áfram hjá þeim hjónum.
Í fyrstu hafði allt gengið að óskum en svo hafði uppskeran brugðist og hjónin áttu vart til hnífs og skeiðar eins og sjá mátti.
Móður mína hafði alltaf langað til að eignast dóttur og nú spurði hún bóndann og konu hans hvort hún og maðurinn hennar mættu ekki ættleiða stúlkuna. Í fyrstu voru þau treg til að láta hana frá sér því þau elskuðu hana sem sitt eigið barn en þau gerðu sér grein fyrir að hún mundi eiga auðveldari ævi hjá þessu efnaða fólki. Því samþykktu þau beiðni foreldra minna. Ég vissi ekkert um þetta. Ég var alltof ungur til þess að þau færu að ráðgast við mig. Það eina sem móðir mín sagði við mig var: „Ég ætla að gefa þér fallega gjöf, Viktor. Þú færð hana á morgun.“
Næsta dag kynnti hann mig fyrir Elísabetu. Og upp frá því ólumst við upp saman. Það munaði einungis einu ári á okkur og það fór vel á með okkur. Við rifumst aldrei og við elskuðum hvort annað en ekki eins og systkini elska hvort annað. Við kölluðum hvort annað frænda og frænku og unnumst heitt allt þar til er hún dó.
Elísabet elskaði Sviss: fjöllin þar og vötnin. Hún hafði alltaf mikinn áhuga á fegurð og listum. Ég var ólíkur henni á þann hátt. Þegar Elísabet sá eitthvað fallegt fylltist hún hrifningu en ég þurfti alltaf að fá útskýringar á öllu, einnig fegurð. Hvað var það sem gerði eitthvað fallegra en annað.
Strax sem barn var vísindamaðurinn sterkur í mér. Þegar ég var sjö ára gamall fæddist svo Ernest bróðir minn. Á þeim tíma höfðu foreldrar mínir að mestu látið af ferðalögum til annarra landa. Við áttum hús í Genf en við áttum einnig hús úti í sveit sem lá við fagurt stöðuvatn. Við dvöldum lengstum í því húsi og það var þar sem Vilhjálmur bróðir minn fæddist. Við sem fjölskylda umgengumst ekki marga. Ég átti aðeins einn góðan vin. Hann hét Hinrik og var sonur viðskiptamanns í Genf. Við Hinrik urðum bestu vinir. Hann var ólíkur mér um margt. Hann hafði mikinn áhuga á sögu og þá sérstaklega tímanum þegar Artúr konungur var uppi. Hann var alltaf að semja leikrit um riddara og fagrar konur í neyð. Og hann vildi alltaf að við Elísabet lékjum í þessum leikverkum hans. Við eyddum miklum tíma saman öll þrjú. Við vorum svo náin að við vorum nánast eins og ein persóna. Þar var Elísabet sálin, Hinrik hjartað og ég var hugurinn eða skynsemin. Hinrik var alltaf að segja okkur sögur af hetjum sem rötuðu í stórkostleg ævintýri. Elísabet hafði list sína og ég sneri mér að vísindum og því að gera alls kyns rannsóknir. Ég var mjög ungur þarna og vissi mjög lítið um vísindi. Ég las margar bækur sem ég hélt að gætu útskýrt leyndardóma vísindanna fyrir mér. Margar af þeim bókum fann ég í bókasafni föður míns. Þær voru oft eftir menn sem voru uppi fyrir langa löngu. Eitt sinn kom faðir minn að mér þar sem ég las eina þeirra. „Jæja,“ sagði hann, „svo þú ert þá að lesa þetta.“ „Kæri Viktor,“ hélt hann áfram, „ekki eyða tíma þínum í þessa vitleysu. Þessar gömlu skræður.“ Ef faðir minn hefði bara útskýrt fyrir mér af hverju enginn tryði lengur neinu því sem stæði í þessum bókum, hefði það breytt miklu. Ég veit núna að flest það sem þar var að finna var ekkert annað en svartigaldur. Vísindin höfðu fyrir löngu sannað að þessar bækur væru helber vitleysa. En enginn hafði sagt mér það. Ég brást reiður við. Ef faðir minn hélt að þessar bækur væru vitlausar hlyti hann þá að álíta að ég væri vitlaus fyrst mér líkaði við þær. Eins og til að ögra honum hélt ég áfram að lesa þær og af enn meiri þrótti en áður. Þegar ég lít til baka átta ég mig á heimsku minni. Ég reyndi meira að segja að breyta blýi í gull í eitt skipti. Ég reyndi líka að kalla fram djöfla og anda en auðvitað virkaði ekkert af þessu.
En kvöld eitt þegar ég var fimmtán ára gamall og við vorum stödd í húsinu í sveitinni gerði mikinn storm og þar sem ég sat inni og horfði út um gluggann sá ég þegar eldingu laust niður í eikartré. Þegar storminn hafði lægt gekk ég út til að skoða tréð. Ég hélt ég mundi bara finna brunnið tré en sá mér til undrunar að eldingin hafði klofið tréð niður í lítil brot og engin merki um bruna var að sjá. Ég skildi ekki hvað hafði átt sér stað. Vinur föður míns var í heimsókn hjá okkur þennan dag. Hann var vísindamaður og ég spurði hann út í þetta. Hann útskýrði fyrir mér hvernig eldingin hefði drepið tréð auk þess sem hann útskýrði fyrir mér rafmagn sem ég vissi ekki hvað var á þessum tíma.
Þetta samtal varð til þess að ég lagði allar bækurnar um svartagaldur til hliðar og hóf að rannsaka náttúruna og fór að lesa alvöru bækur um vísindi.
Mér fannst eins og eldingin væru skilaboð til mín að ofan til að beina mér í rétta átt. En það átti eftir að reynast vitleysa. Ég vissi ekki þá að þessi áhugi minn á vísindum myndi á endanum eyðileggja allt mitt líf og líf allra sem ég elskaði.
Móður mína hafði alltaf langað til að eignast dóttur og nú spurði hún bóndann og konu hans hvort hún og maðurinn hennar mættu ekki ættleiða stúlkuna. Í fyrstu voru þau treg til að láta hana frá sér því þau elskuðu hana sem sitt eigið barn en þau gerðu sér grein fyrir að hún mundi eiga auðveldari ævi hjá þessu efnaða fólki. Því samþykktu þau beiðni foreldra minna. Ég vissi ekkert um þetta. Ég var alltof ungur til þess að þau færu að ráðgast við mig. Það eina sem móðir mín sagði við mig var: „Ég ætla að gefa þér fallega gjöf, Viktor. Þú færð hana á morgun.“

Strax sem barn var vísindamaðurinn sterkur í mér. Þegar ég var sjö ára gamall fæddist svo Ernest bróðir minn. Á þeim tíma höfðu foreldrar mínir að mestu látið af ferðalögum til annarra landa. Við áttum hús í Genf en við áttum einnig hús úti í sveit sem lá við fagurt stöðuvatn. Við dvöldum lengstum í því húsi og það var þar sem Vilhjálmur bróðir minn fæddist. Við sem fjölskylda umgengumst ekki marga. Ég átti aðeins einn góðan vin. Hann hét Hinrik og var sonur viðskiptamanns í Genf. Við Hinrik urðum bestu vinir. Hann var ólíkur mér um margt. Hann hafði mikinn áhuga á sögu og þá sérstaklega tímanum þegar Artúr konungur var uppi. Hann var alltaf að semja leikrit um riddara og fagrar konur í neyð. Og hann vildi alltaf að við Elísabet lékjum í þessum leikverkum hans. Við eyddum miklum tíma saman öll þrjú. Við vorum svo náin að við vorum nánast eins og ein persóna. Þar var Elísabet sálin, Hinrik hjartað og ég var hugurinn eða skynsemin. Hinrik var alltaf að segja okkur sögur af hetjum sem rötuðu í stórkostleg ævintýri. Elísabet hafði list sína og ég sneri mér að vísindum og því að gera alls kyns rannsóknir. Ég var mjög ungur þarna og vissi mjög lítið um vísindi. Ég las margar bækur sem ég hélt að gætu útskýrt leyndardóma vísindanna fyrir mér. Margar af þeim bókum fann ég í bókasafni föður míns. Þær voru oft eftir menn sem voru uppi fyrir langa löngu. Eitt sinn kom faðir minn að mér þar sem ég las eina þeirra. „Jæja,“ sagði hann, „svo þú ert þá að lesa þetta.“ „Kæri Viktor,“ hélt hann áfram, „ekki eyða tíma þínum í þessa vitleysu. Þessar gömlu skræður.“ Ef faðir minn hefði bara útskýrt fyrir mér af hverju enginn tryði lengur neinu því sem stæði í þessum bókum, hefði það breytt miklu. Ég veit núna að flest það sem þar var að finna var ekkert annað en svartigaldur. Vísindin höfðu fyrir löngu sannað að þessar bækur væru helber vitleysa. En enginn hafði sagt mér það. Ég brást reiður við. Ef faðir minn hélt að þessar bækur væru vitlausar hlyti hann þá að álíta að ég væri vitlaus fyrst mér líkaði við þær. Eins og til að ögra honum hélt ég áfram að lesa þær og af enn meiri þrótti en áður. Þegar ég lít til baka átta ég mig á heimsku minni. Ég reyndi meira að segja að breyta blýi í gull í eitt skipti. Ég reyndi líka að kalla fram djöfla og anda en auðvitað virkaði ekkert af þessu.
