Kaflar

1914-1918: Fyrri heimsstyrjöldin

Fyrri heimsstyrjöldin var óskaplegt stríð sem átti sér einkum stað í Evrópu en hafði víðtæk áhrif út um allan heim vegna umfangs. Morðið á Franz Ferdinand erkihertoga og ríkisarfa Austurríkis í Sarajevó  28. júní 1914 er talið hafa orðið kveikjan að stríðinu, en vissulega voru margar aðrar ástæður fyrir því, einkum barátta um nýlendur og völd. 
Átök hófust í ágúst 1914 og breiddust hratt út. Þegar upp var staðið lágu um tíu milljónir manna í valnum, um tuttugu milljónir höfðu særst og ótal manns misst heimili sín og lifibrauð. Eins og í öðrum styrjöldum er það oftast venjulegt fólk sem líður fyrir stolt og bresti stjórnvalda. Stríðinu lauk með uppgjöf Þjóðverja 11. nóvember 1918. Að stríðinu loknu funduðu fyrrum fjandmenn í Versölum í Frakklandi þar sem Versalasamningurinn svokallaði var gerður.
Sigurvegarar í stríðinu voru bandamenn sem voru í upphafi Frakkar, Bretar og Rússar, en síðar bættist þeim liðsauki frá Bandaríkjamönnum, Japönum og Ítölum. Miðveldin voru Austurríki-Ungverjaland, Þýska keisaraveldið, Búlgaría og Ottómanveldið.

Gagnvirk æfing (fjölvalsspurningar)

Ert þú tilbúin(n)?

Spurningar

1. Hvar var einkum barist í fyrri heimsstyrjöldinni?
2. Hvaða ástæður lágu að baki fyrri heimsstyrjaldarinnar?
3. Hvenær hófst fyrri heimsstyrjöldin?
4. Hvað létust margir í fyrri heimsstyrjöldinni?
5. Hvenær lauk fyrri heimsstyrjöldinni?
6. Hverjir sigruðu í fyrri heimsstyrjöldinni?
7. Hverjir töpuðu í fyrri heimsstyrjöldinni?