Kaflar

1907: Leo Baekeland finnur upp fenólplast

Fyrsta gerðin af plasti varð til árið 1855. Það var breski uppfinningamaðurinn Alexander Parks sem átti heiðurinn af því. Notaði Parks þetta nýja efni til að búa til alls kyns hluti svo sem greiður, penna og hnappa. 
Á tuttugustu öldinni þróaðist plastið enn frekar, og árið 1907 fann maður að nafni Leo Hendrik Baekland upp nýja gerð af plasti, svokallað fenólplast, en það þoldi mun meiri hita en það sem fyrir var og var jafnframt fyrsta efnið sem innihélt engar náttúrulegar sameindir. Baekeland þessi var belgískur efnafræðingur og hafði áður fundið upp velox ljósmyndapappírinn. 
Í síðari heimsstyrjöldinni jókst notkun plasts gríðarlega. Kom það í staðinn fyrir önnur hráefni sem gat verið erfitt að ná í og voru auk þess mun dýrari. 
Nælon var svo fundið upp árið 1935 af bandaríska efnafræðingnum Wallace Carothers sem nokkurs konar gervisilki.   
Í dag er plastið eitt algengasta efnið sem notað er í hvers kyns framleiðslu.  
Sá er galli á plasti og næloni að þessi efni eru lengi að eyðast í náttúrunni. Það er helst fyrir áhrif sólarljóss sem plast brotnar niður. Því hefur á undanförnum árum safnast upp mikið plast sem náttúrunni getur stafað hætta af.

Gagnvirk æfing (fjölvalsspurningar)

Ert þú tilbúin(n)?

Spurningar

1. Hvenær var fyrsta gerðin af plasti til?
2. Hver fann upp fyrstu gerðina af plasti?
3. Hvað fann Leo Hendrik Baekland upp árið 1907?
4. Að hvaða leyti var fenólplast sérstakt?
5. Af hverju jókst notkun plasts í síðari heimsstyrjöldinni?
6. Hvaða efni uppgötvaðist árið 1935?
7. Hver er helsti galli plasts?