Kaflar

18. Nefertítí

Nefertítí er án efa ein frægasta og dularfyllsta drottning Forn-Egyptalands. Hún var eiginkona faraósins Akhenatens, meðstjórnandi hans og mögulega sjálfstæður valdhafi um tíma. Til er fræg stytta af henni sem hægt er að sjá í Berlín og er frá þeim tíma sem hún var og hét.
Nefertítí birtist á sögusviðinu við upphaf Amarna-tímabilsins svokallaða, sem var sérstakt tímabil í fornegypskri sögu, en þá gerði Akhenaten róttækar breytingar varðandi trú Egypta.
Hann sneri sér frá hinni hefðbundnu fjölgyðistrú og hóf í staðinn að tilbiðja einn guð, sólarguðinn Aton.
Nefertítí var ekki aðeins hliðholl þessu nýja trúarkerfi heldur kemur hún fyrir í listsköpun tímabilsins sem nánast jafningi manns síns. Slík framsetning er einstök í egypskri sögu og sýnir hversu mikils metin hún var.
Nefertítí og Akhenaten áttu að minnsta kosti sex dætur og fjölskyldan birtist gjarnan í líflegum og persónulegum myndum í listaverkum frá Amarna. Þau verk þykja sýna aukna nánd og mýkri blæ en eldri egypsk list. Nefertítí var einnig lykilpersóna í byggingu Akhetaton (nú Amarna), nýju höfuðborgarinnar sem hjónin létu reisa til heiðurs Aton.
Eitt stærsta ráðgátumál fornfræða er hvað varð um Nefertítí. Á um það bil tólfta veldisári Akhenatens hverfur hún úr heimildum. Sumir fræðimenn telja að hún hafi látist snemma, aðrir að hún hafi tekið nýtt nafn, jafnvel ríkt sem meðstjórnandi eða sjálfstæður faraó undir nafninu Neferneferuaten. Einnig hafa verið settar fram kenningar um að hún hafi verið tengd Tútankamon, annaðhvort sem stjúpmóðir eða jafnvel skammvinnur forveri hans á hásætinu.
Arfleifð Nefertítí er þó hvað skýrust í listinni. Brjóstmyndin af henni, fundin í Amarna árið 1912, hefur orðið tákn fyrir fegurð og listfágun fornaldar. Hún sýnir drottningu með langan háls, fullkomna andlitsdrætti og einkennandi bláan höfuðbúnað. Í gegnum hana hefur Nefertítí orðið ein áþreifanlegasta persóna Egyptalands hins forna og lifir áfram sem tákn konunglegrar reisnar, valds og leyndardóma.

Gagnvirk æfing (fjölvalsspurningar)

Ert þú tilbúin(n)?

Spurningar

1. Hvar er hægt að sjá styttu af Nefertítí?
2. Hver var maður Nefertítí?
3. Hvaða guð tilbáðu Akhenaten og Nefertítí?
4. Hvað kallast tímabilið sem hófst með því að Akhenaten settist í stól faraós?
5. Hvaða borg varð höfuðborg á tímum Akhenatens?
6. Hvenær virðist Nefertítí hafa horfið úr sögunni?