Kaflar
1936: Spænska borgarastyrjöldin
Eftir hnignun konungsveldis Spánar á 18. öld hafði ríkinu verið stjórnað af ýmsum aðilum. Árin 1923-1931 var við völd alræðisstjórn Falangista undir stjórn José Antonio Primo de Rivera en helsta fyrirmynd þeirra var stjórn Mussolinis á Ítalíu.
Í kosningum árið 1936 komust vinstrimenn og lýðræðissinar til valda á Spáni, en þjóðernissinnar með hershöfðingjann Francisco Franco í fararbroddi gerðu uppreisn gegn lýðræðislega kjörinni stjórninni. Uppreisnin var studd af Þjóðverjum og Ítölum en stjórninni barst einkum aðstoð frá sjálfboðaliðum víða að og þá sendu Sovétmenn þeim hergögn.
Innbyrðis átök innan stjórnarhersins veikti stöðu hans, en þar tókust á sjónarmið anarkista, kommúnista og lýðræðissinna.
Eftir hatramma bardaga, mikið mannfall og eyðileggingu víða unnu þjóðernissinar fullan sigur í byrjun árs 1939. Í kjölfarið tók ný einræðisstjórn Francos völdin og hélt sú stjórn velli allt til ársins 1975 þegar Franco lést.