Kaflar

1948: Kalda stríðið (Járntjaldið)

Eftir hörmungar seinni heimsstyrjaldar vaknaði spurning um framtíð þeirra gyðinga sem höfðu lifað styrjöldina af. Margir þeirra lifðu í flóttamannabúðum því engin þjóð vildi taka við þeim.
Strax eftir stríðið flykktust gyðingar til Palestínu sem þeir litu á sem sitt fyrirheitna land. Þetta svæði var þá undir yfirráðum Breta en íbúar þar voru að mestu leyti arabar. Arabarnir voru því mótfallnir að gyðingar tækju sér bólfestu í landinu og urðu af þessu töluverð átök, en Bretar voru ráðalausir.
Þeir ákváðu að neita gyðingum um landvistarleyfi en náðu ekki að fylgja því eftir. Þá vísuðu þeir málinu til Sameinuðu þjóðanna sem ákváðu að skipta landinu milli gyðinga og araba og að Jerúsalem yrði sameiginleg báðum.
Þrátt fyrir þennan úrskurð mögnuðust átökin dag frá degi. Bretar reyndu að halda uppi lögum og reglu en í apríl 1948 voru allir breskir hermenn kallaðir burt og 14. maí lýsti David Ben-Gurion leiðtogi gyðinga yfir stofnun nýs ríkis Ísraelsmanna á svæðinu.
Daginn eftir réðust sameinaðir herir Egypta, Líbana, Sýrlendinga, Jórdana og Íraka inn í Palestínu til að kæfa þetta nýja ríki í fæðingu. Ísraelar tóku til varna og höfðu sigur gegn innrásarliðinu.

Gagnvirk æfing (fjölvalsspurningar)

Ert þú tilbúin(n)?

Spurningar

1. Hvaða svæði lagði Stalín undir Sovétríkin í upphafi síðari heimsstyrjaldarinnar?
2. Hverjir hittust á Jalta ráðstefnunni árið 1945?
3. Hvaða lína var dregin á Jalta ráðstefnunni?
4. Hvaða lönd tilheyrðu svokallaðri austurblokk eftir síðari heimsstyrjöldina?
5. Hver átti heiðurinn af hugtakinu „járntjaldið“?
6. Hvað var ágreiningurinn milli vesturveldanna og austurblokkarinnar gjarnan kallaður?